Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Enflasyon Düzeltmesi ve Özel Fonlar Hesabı Uygulama Sirküleri

Mevzuat Uygulama Sirküleri

Yatırım Enflasyon Düzeltmesi ve Özel Fonlar

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu Mükerrer 298/A-10 Kapsamında Uygulama Rehberi

1. Giriş ve Temel Düzenleme

213 sayılı VUK mükerrer 298/A-10 maddesi kapsamında, yapılmakta olan yatırımlar hesabının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu oluşan düzeltme farklarının dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayarak özel fon hesabına alınması ve bu fon hesabındaki tutarların yeniden değerleme oranında artırılması ile yatırımın aktifleştirildiği dönemde dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaz.

2. Mevzuat Dayanağı

213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasına eklenen (10) numaralı bentte

“Yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen tutarların enflasyon düzeltmesi sonucunda oluşan farklar, pasifte özel bir fon hesabında gösterilir. Bu tutarlar, yatırımın aktifleştirildiği dönem ile takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde kazanca dahil edilir.

Özel fon hesabında bulunan bu tutarlar, yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınır.

Bu bent uyarınca özel fon hesabında izlenen ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayan tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır. Bu hesaplarda izlenen tutarlara ayrıca enflasyon düzeltmesi uygulanmaz.

Yatırım döneminde veya iktisadi kıymetin aktifleştirilmesinden sonra işin bırakılması veya özel fon hesabında izlenen söz konusu tutarların bir kısmının veya tamamının başka bir hesaba nakledilmesi ya da işletmeden çekilmesi hallerinde, bu bent uyarınca dönem kazancında dikkate alınmayan tutarlar; işin bırakıldığı veya özel fon hesabının kısmen veya tamamen bu bent hükümlerine aykırı şekilde kullanıldığı dönemin kurum kazancının tespitinde dikkate alınır.”

01/01/2024 tarihinden, özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler için 2024 yılında başlayan hesap döneminden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

3. Yatırım Döneminde Uygulama

Yatırım devam ederken özel fon hesabındaki tutarlar her yıl yeniden değerleme oranı (YDO) ile artırılır, ancak ayrıca enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz.

Örnek Hesaplama (Yatırım Dönemi) 2024 yılında 4.000.000 TL enflasyon farkı fona alınmışsa; 2025 yılında %25,49 YDO uygulanarak fon büyüklüğü 5.019.600 TL'ye ulaşır. Bu tutar yatırım bitene kadar kazanca eklenmez.

585 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenen yeniden değerleme oranı olan %25,49'un kullanılması gerekmektedir.

4. Yatırım Aktifleştirildikten Sonra

Özel fon hesabına alınan tutarların, yatırımın aktifleştirilmesinden sonraki dönemlerde yeniden değerleme oranında artırılmasına ve yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınarak kazanca dahil edilir.

Örnek Hesaplama (Aktifleştirme Sonrası) 2026'da yatırım tamamlanıp fon 6.023.520 TL'ye ulaşmışsa, beşte biri (1.204.704 TL) o yılın kazancına eklenir. Kalan tutar sonraki yıllarda yeniden değerleme oranı (YDO) ile artırılarak itfa edilmeye devam eder.

5. Teknik Detaylar ve Kısıtlar

5.1. Geçici Vergi Uygulaması

Aktifleştirme sonrası kazanca eklenecek taksitler sadece yıllık beyannamede değil, geçici vergi dönemlerinde de dönemsel olarak dikkate alınır. Bu kapsamda, geçici vergi dönemlerinde ilgili geçici vergi dönemine tekabül eden kısım kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.

5.2. Maliyete İntikal Yasağı

⚠️

Maliyet Kısıtlaması Özel fon hesabındaki YDO kaynaklı artışlar iktisadi kıymetin maliyetine eklenemez. Bu farklar sadece kazanç tespitiyle sınırlıdır.

5.3. Risk Faktörleri (Fonun Bozulması)

İşin bırakılması, fonun çekilmesi veya başka hesaba nakli durumunda, henüz vergilendirilmemiş tüm bakiye o dönemin kazancı sayılarak tek seferde vergilendirilir.

6. Özet ve Değerlendirme

✔️ Enflasyon düzeltmesi farkları yatırım döneminde işletme kazancını etkilemez, özel fon hesabında tutulur.
✔️ Yatırım tamamlandığında bu tutarlar 5 yıl boyunca taksitlerle kazanca yansıtılır.
✔️ Fon bakiyesi her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılır, ancak maliyete eklenmez.
✔️ Geçici vergi dönemlerinde de aynı şekilde dikkate alınır.


Sonuç olarak, yapılan düzenleme yatırımların enflasyon karşısında değerini korumayı ve kazançların daha dengeli biçimde vergilendirilmesini sağlamayı hedeflemektedir.

7.

Aktifleştirme Sonrası Özel Fondaki Tutarların YDO'yla Artırılması ve Kazançta Dikkate Alınacak Tutarın Hesaplanması

Önemli Bilgi: 2025 hesap dönemi için 27/11/2025 tarihli ve 33090 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 585 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2025 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranı %25,49'dur. Hesaplamalarda 2025 yılı için bu oran sabitlenmiştir. ✨ Gelecek projeksiyonlarınızı şekillendirmek için 2025 sonrası oranları kendi öngörülerinize göre manuel olarak belirleyebilirsiniz.

Başlangıç Fon Tutarı (TL)

Başlangıç Yılı / Aktifleştirme Yılı

Yıllık Yeniden Değerleme Oran Tahminleri (%)

Aktifleştirme Yılı Toplam Fonu (D1) 0,00 TL

Toplam Matrah İlavesi (ΣE) 0,00 TL

Yıl	Özel Fon Bakiyesi (A)	Yeniden Değerleme Oranı (B)	Yeniden Değerleme Oranında Artış (C)=(A)x(B)	Özel Fonda Yer Alan YDO ile Artırılmış Tutar (D)=(A)+(C)	Dönem Kazancının Tespitinde Dikkate Alınacak Tutar (E)	Kalan Tutar (K)=(D)-(E)
TOPLAM			0,00	-	0,00	-

Uygulama Hakkında Bilgi Notu

Bu araç, işletmelerin pasif kalemlerinde yer alan özel fonların, yatırımın tamamlandığı yıla kadar ve sonrasındaki itfa sürecinde Vergi Usul Kanunu (VUK) Mükerrer Madde 298/A-10 kapsamında yeniden değerlenmesini simüle etmek amacıyla tasarlanmıştır.

Temel Kavramlar:

• Yeniden Değerleme Oranı (YDO): Her yıl TÜİK verilerine dayanarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ilan edilen resmi orandır. 2025 yılı için 585 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği esas alınmıştır.
• Yatırım Dönemi Artışı: Fonun oluştuğu "Başlangıç Yılı" ile yatırımın tamamlandığı "Aktifleştirme Yılı" arasında geçen sürede, fon birikimli olarak yeniden değerleme oranında artırılır.
• İtfa Süreci (5 Yıl): Yatırım aktifleştikten sonra, değerlenmiş toplam tutar 5 eşit taksitte (her yıl yeniden değerlenerek) vergi matrahına ilave edilir veya ilgili muhasebe standartlarına göre işleme alınır.

Hesaplama Mantığı:

Tablodaki her satır bir mali yılı temsil eder. Önceki yıldan devreden bakiye "Özel Fon Bakiyesi" (A), o yılın yeniden değerleme oranı (B) ile çarpılarak "Yeniden Değerleme Oranında Artış" (C) bulunur. "Özel Fonda Yer Alan Yeniden Değerleme Oranı ile Artırılmış Tutar" (D) üzerinden o yıla düşen "Dönem Kazancının Tespitinde Dikkate Alınacak Tutar" (E) hesaplanır ve "Kalan Tutar" (K) bir sonraki yıla devredilir.

* Bu araç bilgilendirme amaçlıdır. Resmi vergilendirme işlemleri için mali müşavirinize danışınız.

Bu döküman 09/02/2026 tarih ve VUK-196/2026-2 sayılı sirkü açıklamaları çerçevesinde hazırlanmıştır.

Sorumluluk Reddi ve Yasal Uyarı Burada yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmuştur. Vergi mevzuatı ve uygulamaları karmaşık olup, her işletmenin veya kişinin özel durumu farklılık gösterebilir. Bu metin, hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımamaktadır. İşlemlerinizde profesyonel vergi danışmanlığı almanız esastır.

VK Mali Müşavirlik^©
Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Enflasyon Düzeltmesi ve Özel Fonlar Hesabı Uygulama Sirküleri